Voorwoord Doel-Muzeval 11 september 2008 - Dianne Nuyts
Ik ontmoette Herman J.Claeys van vzw (Stichting) Pipelines De Muzeval voor de eerste keer in Doel op de Poëzie-avond bij het begin van de lente. Claus was net dood en we waren wat ontredderd, maar Herman zag er zo mogelijk nog triester uit. Hij was eerder die avond verdwaald geraakt in Doel, hopeloos op zoek naar het podium waar hij zijn gedichten zou brengen. Nu is Doel niet groot, maar het kan er donker zijn, en de laatste tijd zelfs een beetje spookachtig. Gelukkig wonen er daar nog vriendelijke mensen en zo raakte Herman bijtijds en heelhuids op de Poëzieavond in de Spuikom. Het was daar dat hij vroeg aan Mark Meekers, de huidige en weergaloze DorpsDichterDoel en aan mij of we een Doel-Muzeval wilden organiseren, in het literair-artistiek café Den Hopsack.
En nu staan we hier in Antwerpen. Raar dat we ons hier thuis voelen. Er hangen natuurlijk mooie werken van Doelenaars en Doelgerichten aan de muur. En Doel is niet ver weg. Die richting uit. Je wandelt naar de kaaien, zet je schrap op de blauwe steen, duikt het Scheldesop in en zwemt enkele kilometers in vrije slag stroomafwaarts. Even opletten voor het Deurganckdok aan je linkerzijde, maar net daarachter ligt het Dorp-dat-niet-weg-wil. Doel. Het is dus niet ver van hier naar daar, Doel ligt zomaar aan de overkant, en dat is nu net het probleem.
Want Antwerpen, die prachtige stad, heeft een hongerige haven. Een haven met een ongehoorde uitbreidingsdrang. Als ze Doel zien, kwijlen de havenheren. Prima plek voor alweer een dok. En als dat niet kan, een uitstekende stockageplaats om een paar duizend containers neer te poten.
Dat er in Doel –dat eeuwenoude polderdorp- mensen wonen die daar graag wonen, en die daar willen blijven wonen, lijkt van geen belang. Dat er nog altijd geen rechtsgeldige beslissing is genomen, ook niet. Dat ook een dorp recht van bestaan heeft. Dat er procedures gevolgd moeten worden. Dat er in de buurt een Doeldok ligt, dat weldra opnieuw met zand gevuld zal worden wegens klunzig neergepland.
Dat je niet zomaar een dorp kan opeisen, letterlijk ‘kopen’ en de bewoners verdrijven, als waren we in China waar er vogelnesten en ander fraais uit de grond moest rijzen voor ook een megalomaan project en waar ook meedogenloos over het lot van vele mensen werd beslist. Daar hadden onze Belgische politici terecht kritiek op. Maar over Doel, zwijgen ze als vermoord. De Omerta?
(Een bedenking: Mocht Doel in de Vlaamse Rand rond Brussel liggen, en de Franstaligen wilden het van de kaart vegen, ge zoudt nogal wat horen!)
Wat er in en met Doel is gebeurd en nog altijd gebeurt, is wansmakelijk, laag bij de grond, onverdedigbaar en onmenselijk. De actiegroep Doel 2020 stelt al jaren de wanpraktijken aan de kaak en vecht, met alle juridische middelen, om dit en verder onrecht te stoppen.
De werkgroep KunstDoel trekt geëngageerde kunstenaars aan en probeert de haven ervan te overtuigen dat we geen vijanden hoeven te zijn, maar naast elkaar kunnen bestaan en dat Doel als kunstenaarsdorp en toeristische trekpleister een meerwaarde kan zijn voor de hele regio, inclusief de haven.
Tot spijt van wie het benijdt, maar wij zijn nog niet dood, nog lange niet, nog lange niet. Dat Doel springlevend en strijdvaardiger is dan ooit, bewijzen de vele projecten: de doorgedreven acties tegen de afbraak, onze aanwezigheid in de media en op talrijke sociaal-culturele manifestaties, de vele ondertekenaars van de petitie op de KunstDoelwebsite, de tentoonstelling in Den Hopsack, deze poëzieavond, de gedichtenwandeling in Doel, de gedenkweide, de overweldigende publieksbelangstelling voor het klassiek concert vorig jaar in de kerk van Doel en het volgende, gepland voor begin december, en nog vele andere initiatieven die op stapel staan.
Vanavond treden 10 dichters van allerlei politieke kleuren en overtuigingen in een solidariteitsforum voor u op: Dirk De Boeck, Erik Verstraete, Frank De Vos, Frans Vlinderman, Herman J. Claeys, Johan De Vriendt, huidig DorpsDichterDoel Mark Meekers, Richard Willems, Ulrich Van Spitael en Willem Persoon.
Helaas, allemaal heren, maar hun stemmen zijn zoetgevooisd en hun woorden waarachtig en schoon.
Zij gingen in hun bundels en in hun laden op zoek naar hun mooiste en sterkste Doelgedichten.
‘Dichters zijn de trompetten, die oproepen tot de strijd en dichters zijn de niet erkende wetgevers van de wereld’, zei Shelley.
En nóg een sterk citaat: ‘Ten slotte is het niet de economist, maar de dichter die de tijd zijn werkelijke gestalte geeft.’
Het woord is dus aan de dichters. Hun gedichten kan u binnenkort herlezen op de website van KunstDoel: www.kunstdoel.net
Tussen de declamaties wordt u vergast op prachtige en weemoedige celloklanken, u gebracht door Herman Van Puyenbroeck van het Nationaal Orkest.
Ik wens u alvast een geëngageerde avond. Neem deel aan de collectieve verontwaardiging en strijd mee voor het behoud van Doel. Het dorp, zijn bewoners en voorvechters danken u.
Dianne Nuyts